Angina to powszechny problem zdrowotny, który potrafi skutecznie uprzykrzyć życie. Charakteryzuje się ostrym zapaleniem gardła oraz migdałków podniebiennych, które mogą być wynikiem infekcji wirusowej lub bakteryjnej. W zależności od rodzaju anginy, objawy mogą się znacznie różnić – od łagodnego bólu gardła po silne dolegliwości utrudniające codzienne funkcjonowanie. Zrozumienie przyczyn, objawów i metod leczenia tej choroby jest kluczowe, aby skutecznie sobie z nią radzić. Warto zwrócić uwagę na to, jak rozpoznać anginę i jakie konsekwencje mogą wynikać z jej nieleczonej formy.
Angina – co to jest i jakie są jej objawy?
Angina, znana również jako ostre zapalenie migdałków podniebiennych, jest schorzeniem wywołanym zakażeniem lub podrażnieniem, najczęściej przez szczepy paciorkowca. Głównym objawem anginy jest silny bół gardła, który nasila się podczas przełykania. W przypadku anginy paciorkowcowej objawy są wyraźne i mogą prowadzić do znacznego dyskomfortu.
Oprócz bólu gardła, angina manifestuje się także innymi objawami, które mogą obejmować:
- gorączkę, która często występuje i może być wysoka,
- bóle głowy,
- bóle stawów,
- wymioty,
- ogólne złe samopoczucie.
Objawy anginy wirusowej są zazwyczaj łagodniejsze niż w przypadku anginy paciorkowcowej i mogą obejmować łagodny ból gardła, kaszel oraz katar. Warto pamiętać, że zaniedbanie objawów anginy może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak gorączka reumatyczna, dlatego istotne jest bgłoszenie się do lekarza w przypadku wystąpienia tych symptomów.
Jakie są rodzaje anginy: wirusowa i bakteryjna?
Angina występuje w dwóch głównych rodzajach: angina wirusowa oraz angina bakteryjna. Każdy z tych typów ma różne charakterystyki, które wpływają na przebieg choroby, objawy oraz metody leczenia.
Angina wirusowa jest wywoływana przez wirusy i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem. Objawy zaczynają się stopniowo i ustępują samoistnie w ciągu 7-10 dni. Często towarzyszą im inne symptomy, takie jak:
- kaszel,
- nieżyt nosa,
- bóle mięśniowe.
Z kolei angina bakteryjna, najczęściej spowodowana paciorkowcem, ma gwałtowny początek i poważniejsze objawy, w tym:
- nagły i silny ból gardła,
- wysoką gorączkę,
- białe naloty na migdałkach.
Warto zauważyć, że angina bakteryjna u dzieci występuje częściej niż u dorosłych i zazwyczaj wymaga leczenia antybiotykami, podczas gdy angina wirusowa zwykle nie wymaga takiego leczenia.
Jakie są przyczyny anginy: wirusy i bakterie?
Angina to stan zapalny migdałków, którego przyczyny można podzielić na wirusowe i bakteryjne. W przypadku dorosłych, wirusy są głównym czynnikiem, odpowiedzialnym za 90-95% zachorowań, podczas gdy bakterie odpowiadają zaledwie za 5-10%. U dzieci wirusowe zapalenia stanowią 70-85% przypadków. W najczęstszych sytuacjach zakażenie pochodzi od osoby chorej, co czyni kontakt z nią kluczowym wyzwaniem w prewencji anginy.
Najczęściej występującymi wirusami odpowiedzialnymi za anginę są:
- rynowirusy,
- koronawirusy,
- wirusy RSV (oddechowego syncytialnego).
W przypadku bakterii, głównym patogenem wywołującym anginę bakteryjną jest Streptococcus pyogenes, znany również jako paciorkowiec. Zakażenia mogą wystąpić drogą kropelkową, a także poprzez bezpośredni kontakt z chorym, co zwiększa ryzyko transmisji.
Osoby z osłabionym układem odpornościowym są bardziej narażone na rozwój anginy, szczególnie w przypadku infekcji wirusowych, które mogą prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych. Dlatego kluczowe jest, aby dbać o zdrowie układu odpornościowego, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Jak wygląda diagnostyka anginy: jak rozpoznać chorobę?
Diagnostyka anginy polega na ocenie objawów klinicznych oraz analizie wyglądu gardła. Kluczowe są objawy jak gorączka oraz intensywny ból gardła, które mogą wskazywać na wirusowe lub bakteryjne pochodzenie schorzenia. Narzędziem, które wspiera lekarzy w diagnozowaniu, jest skala Centora/McIsaaca, która pomaga ocenić ryzyko zakażenia paciorkowcowego.
W procesie diagnostycznym lekarz przeprowadza badanie fizykalne i wywiad, oceniając stan pacjenta. Oto kilka kroków, które podejmowane są w ramach diagnostyki:
- Przeprowadzenie wywiadu, podczas którego lekarz pyta o objawy, ich nasilenie oraz czas trwania.
- Badanie fizykalne, w tym szczegółowe oględziny gardła, zwracając uwagę na niepokojący wygląd gardła, jak zaczerwienienie, a także obecność ropy.
- Zastosowanie skali Centora/McIsaaca, która ocenia ryzyko zakażenia _S. pyogenes_. Na podstawie punktów lekarz podejmuje decyzję o dalszych krokach diagnostycznych.
- Wykonanie szybkich testów na obecność paciorkowców w przypadku podejrzenia zakażenia bakteryjnego.
- W razie potrzeby, wykonanie posiewu wymazu z gardła, co stanowi standardowe potwierdzenie obecności bakterii.
W niektórych przypadkach objawy mogą występować bez obecności wirusa czy bakterii, co dodatkowo komplikuje diagnostykę. Dlatego tak istotne jest odpowiednie podejście lekarza oraz przeprowadzenie dokładnego badania, co pozwala na postawienie właściwej diagnozy i wdrożenie efektywnego leczenia.
Jakie są metody leczenia anginy: antybiotyki i terapia objawowa?
Leczenie anginy wymaga zastosowania odpowiednich metod w zależności od jej przyczyny. W przypadku anginy bakteryjnej, kluczowe jest stosowanie antybiotyków, podczas gdy w zakażeniach wirusowych stosowanie takich leków nie jest wskazane.
W terapii anginy można wyróżnić dwie główne kategorie: leczenie przyczynowe oraz terapię objawową.
Leczenie przyczynowe: antybiotyki
Dla anginy bakteryjnej, najczęściej wywoływanej przez paciorkowce, stosuje się antybiotyki, w szczególności penicylinę fenoksymetylową, która powinna być przyjmowana przez 10 dni. Antybiotyki nie są skuteczne w przypadku zakażeń wirusowych.
Terapia objawowa
Leczenie objawowe skupia się na łagodzeniu symptomów i obejmuje:
- odpoczynek,
- duże ilości płynów,
- leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol lub ibuprofen,
- preparaty do ssania o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym.
W przypadku anginy wirusowej, terapia objawowa może pomóc złagodzić dolegliwości, ponieważ choroba ustępuje zazwyczaj po około 7 dniach. W sytuacji anginy bakteryjnej, zastosowanie antybiotyków znacząco zmniejsza ryzyko powikłań oraz zakaźność.
Jakie są powikłania anginy: co może się zdarzyć?
Powikłania anginy mogą być poważne, szczególnie w przypadku nieleczonej anginy paciorkowcowej. Kluczowe konsekwencje to:
- ropień okołomigdałkowy – zbiera się ropna wydzielina w okolicy migdałków, co może prowadzić do trudności w połykaniu i oddychaniu,
- zapalenie ucha środkowego – infekcja może rozprzestrzenić się do ucha, powodując ból i problemy ze słuchem,
- gorączka reumatyczna – poważne powikłanie, które może wpłynąć na serce i stawy, wymaga pilnej interwencji,
- ostre kłębuszkowe zapalenie nerek – może prowadzić do uszkodzenia nerek i problemów z filtracją krwi.
Nieleczona angina może także prowadzić do dodatkowych komplikacji, takich jak zapalenie zatok, zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zapalenie wsierdzia. Z tego powodu ważne jest, aby nie bagatelizować objawów i skonsultować się z lekarzem, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia powikłań.
